Eiercollectie Warmoltz ontsloten

In januari 2016 heeft De Bastei een bijzondere collectie vogeleieren verworven. Deze verzameling is afkomstig uit de collectie van het voormalige Milieu Educatie Centrum (MEC) te Eindhoven en was destijds bijeengebracht door politiecommissaris mr. Rienk Warmoltz (1903-1985). Na ruim een jaar registreren is de gehele verzameling ontsloten.

Sinds de inwerkingtreding van de Vogelwet (1912) is het in Nederland ten strengste verboden om eieren van beschermde vogels te rapen. Toch werd het zoeken naar nesten en eieren nog lange tijd gezien als een vorm van recreatie. Jongeren die lid waren van natuurclubs trokken er gezamenlijk op uit om vogels te spotten en nesten te zoeken. Het doel was het fotograferen van de eieren en het volgen van de legsels. Daarnaast gaven ze de eieren van zeldzame soorten een kleurmarkering, waardoor ze onaantrekkelijk werden gemaakt voor stropers.

Ei van een griel met kaart, collectie Warmoltz
Ei van een griel met kaart, collectie Warmoltz

Clandestien werden er echter ook eierverzamelingen aangelegd. Deze verzamelingen duiken vaak op bij nalatenschappen of bij inbeslagnames door de politie. Zo ontstond ook de collectie van mr. Warmoltz, politiecommissaris te Katwijk en later te Wassenaar. In zijn collectie zitten voornamelijk eieren afkomstig van inbeslagnames. Dergelijke oude eierverzamelingen zijn interessant, omdat ze eieren kunnen bevatten van voormalige Nederlandse broedvogels. Een bijzonder object uit de collectie Warmoltz is het ei van een griel, afkomstig van een stroper. Dit ei werd in mei 1951 te Noordwijkerhout uit een nest gestroopt. Het ei behoorde waarschijnlijk tot een van de laatste broedgevallen. De griel is inmiddels verdwenen als broedvogel uit Nederland.

Naast de eiercollectie van mr. Warmoltz ontving het museum ook 583 eieren uit enkele kleine verzamelingen van het MEC. Deze eieren zijn helaas minder goed gedocumenteerd, getuige bijschriften als 'kistje van opa' en  'gevonden in doos op zolder'. Met behulp van het standaardwerk 'Die Eier der Vögel Europas' van Makatsch zijn de eieren gedetermineerd. Samen met de 1276 eieren die het museum al in het bezit had, vormen ze nu een omvangrijke referentiecollectie.

Tekst: Daphne Niehoff
Foto's: Berry Lensink

 

Bronnen:

  • Vlek R & A Ehrenburg (2008) Een bijzondere collectie vogeleieren uit Zuid-Kennemerland. LIMOSA 81 (3): 102-106.
  • Vlek R & Jansen J.F.J. (2013) Het broeden van Duinpiepers langs de Nederlandse kust, enkele aanvullingen. LIMOSA 86): 236-239.
Nieuwsoverzicht