De terugkeer van de boommarter

De boommarter is in ons land een zeldzame soort, die vooral in bossen wordt aangetroffen. Lange tijd ging de boommarter achteruit en rond het midden van de jaren zeventig van de vorige eeuw werd zelfs gevreesd voor het voortbestaan van de soort in ons land. Rond Nijmegen verdween de boommarter omstreeks 1970, waarbij de laatste waarnemingen afkomstig waren uit het Reichswald, net over de grens in Duitsland.

Gelukkig keerde het tij. Vooral ten noorden van de grote rivieren gaat het momenteel weer goed met de boommarter en in het zuiden begint het nu ook langzaam aan beter te gaan met de soort. De soort komt daarbij weer voor in alle provincies. Het wachten was op het moment dat ze ook rond Nijmegen weer zouden verschijnen.

In juni 2014 was het raak: aan de Biesseltsebaan te Groesbeek fotografeerde Ruud van Dongen een boommarter. Daarna volgden meer waarnemingen. In april 2016 fotografeerde Harvey van Diek een boommarter bij het Wylerbergmeer (zie foto). Tijdens een onderzoek met wildcamera's in het Reichswald in maart 2017 legden Johan Thissen en Rob Koelman op twee locaties op beeld een boommarter vast (naast een flink aantal steenmarters).

Daarnaast zijn er vanaf 2014 nog enkele andere waarnemingen gedaan, die waarschijnlijk of vermoedelijk ook boommarters betroffen, maar die onvoldoende gedocumenteerd zijn voor een absoluut zekere determinatie. Zo zag Ferdinand Terschure in mei 2017 een vermoedelijke boommarter in een oude beuk  nabij Groesbeek. Vraag bij al deze waarnemingen was of het hier zwervers betrof - met name jonge mannetjes kunnen tot op grote afstand van hun geboorteplek uitzwermen - of dat er een (kleine) populatie met voortplanting aanwezig was.

Boommarter (foto: Harvey van Diek)
Boommarter bij het Wylermeer (foto: Harvey van Diek)

Het antwoord op deze vraag kwam in augustus 2017, toen door Wilfer Groesbeek (medewerker van Natuurmonumenten) op de Heumense Baan te Molenhoek een doodgereden boommarter werd gevonden. Groot was de verrassing toen uit onderzoek door Gerard Müskens (Alterra) en Maurice La Haye (Zoogdiervereniging) bleek dat het een jong vrouwtje betrof, dat afgelopen zomer voor het eerst jongen had gekregen. Dit betekent dat nu met zekerheid vastgesteld is dat er weer een zich voortplantende populatie in de regio aanwezig is. Wel is naar inschatting het totale aantal dieren nog klein.

Laatste vraag is waar de boommarters rondom Nijmegen vandaan komen. Het meest aannemelijk is dat ze uit het noorden komen, bijvoorbeeld van de Veluwezoom. De Waal en de Rijn vormen daarbij een serieuze barrière, maar er zijn waarnemingen die erop wijzen dat boommarters gebruikmaken van bruggen over de rivieren en ook kan hij goed zwemmen.

De boommarter uit Molenhoek werd door Natuurmonumenten geschonken aan De Bastei. Hij zal door onze medewerkers geprepareerd worden en in de loop van 2018 voor het publiek te bewonderen zijn.

Tekst: Rob Koelman & Johan Thissen

Nieuwsoverzicht
Tags