Basteicafé: De (on)zichtbare wereld van plastic
Er drijven jaarlijks ongeveer 340 miljoen stukjes plastic in de Rijn. Het gaat om allerlei soorten plastic, van verschillende omvang. In het internationale samenwerkingsproject De Rijn Verbindt/Der Rhein Verbindet zetten natuurorganisaties, wetenschappers en belangorganisaties zich in om deze plastic vervuiling in kaart te brengen. Tijdens het Basteicafé van 12 februari duiken we dieper in de wereld van plastic binnen het rivierengebied. Met extra aandacht voor de wijze waarop betrokken inwoners van het riviergebied zich inzetten via citizen science en opruimacties.
Om een goed beeld van te krijgen van plastic vervuiling doet Rijkswaterstaat onderzoek naar plastic in het stroomgebied van de Rijn en Waal. Marco Tijnagel, senior adviseur waterkwaliteit Rijkswaterstaat, vertelt hierover en het project De Rijn Verbindt/Der Rhein Verbindet. Dit is een grootschalig, internationaal samenwerkingsproject van Nederlandse en Duitse natuurorganisaties, waarbij ook mogelijke oplossingen worden verkend om plastic vervuiling aan te pakken.
De presentatie van Tijnagel geeft een inkijkje in de gebruikte onderzoeksmethode, zoals vissen naar plastic, de uitdagingen bij het meten en de eerste onderzoeksresultaten. Er wordt daarbij ook een link gelegd met het citizen science-onderzoek naar plastic en afval op de oever.
Joline de Weerdt, directeur regio Oost - IVN Natuureducatie, presenteert de actuele resultaten van het rivierafvalonderzoek uit het project Schone Rivieren. We kennen allemaal de plasticsoep in zeeën en oceanen, maar het probleem begint vaak dichterbij dan we denken: langs de rivieren bij ons in de buurt. Lange tijd was er weinig kennis over de hoeveelheid en herkomst van (plastic) zwerfafval in rivieren. Daarom startte Schone Rivieren een grootschalig rivierafvalonderzoek.
Schone Rivieren zet zich al sinds 2013 in voor plasticvrije rivieren. Wat begon met zwerfafvalopruimacties langs de Maas en de Waal groeide al snel uit tot een bredere aanpak. Om het probleem structureel aan te pakken is namelijk ook inzicht nodig in welke producten en bronnen verantwoordelijk zijn voor de vervuiling. Met behulp van citizen science brengen vrijwillige rivierafvalonderzoekers daarom twee keer per jaar het afval langs Nederlandse rivieren in kaart. Inmiddels is dit het grootste afvalonderzoek in de Nederlandse rivierdelta. Ook het team van Museum De Bastei deed mee met het onderzoek op de trajecten langs de Waal.
Bas van Lingen begeleidt de lezingenavond als maker van de tentoonstelling De Grote Reis van Klein Plastic. Hij licht toe waarom en hoe het museum het complexe verhaal van plastic vervuiling in de Rijn en Waal heeft vertaald naar een tentoonstelling. Via 360 graden virtual reality-belevingen volgen museumbezoekers de reis die plastic aflegt om als microplastics in de rivier te eindigen.
De sfeervolle muzikale omlijsting door huis-dj’s Jan-Willem Koolen en Maarten van de Ven plus de catering van Pura maken deze avond compleet.
Museum De Bastei
Lange Baan 4
6511 XJ Nijmegen
Nederland